Рубрика: Քիմիա 7

Քիմիական տարրերի անվանումների առաջացում

1-ին տարր`Ca Կալցիում

Քիմիական տարի անվանումը ծագել է լատ.՝ calx բառից: Տարրը հայտնաբերել է անգլիացի քիմիկոս Հումֆրի Դեյվի կողմից 1808 թվականին, կալցիումը մետաղական էլեկտրոլիզի ենթարկելով։ 1789 թվականին Ա. Լավուազիեն հաստատեց, որ կիրը բարդ նյութ է, 1808 թվականին Հ. Դևին խոնավ հանգած կրի և սնդիկի օքսիդի խառնուրդը սնդիկի էլեկտրոդով էլեկարոլիզի ենթարկելիս ստացավ կալիումի ամալգամը, որից սնդիկը հեռացնելիս անջատեց մետաղ և անվանեց «կալցիում»:

2-րդ տարր`Ni Նիկել

Նիկելը հայտնաբերել 1751, անջատելն անվանել է շվեդ, քիմիկոս Ս․ Քրոնստեդտը: Անվանումը ծագում է կուպֆերնիկել միներալի անունից։ 17-րդ դարից հայտնի այդ միներալը արտաքին տեսքի պատճառով շփոթության մեջ էր գցում պղնձահանք փնտրող լեռնագործներին, որոնք էլ նրան անվանեցին kupferni— cel `գերմ.՝ Kupfer — պղինձ և Nickel — լեռնային ոգի, չար ոգի։

3-րդ տարր`Ru Ռութենիում

Ռութենիումը հայտնաբերել է Կազանի համալսարանի պրոֆեսոր Կ․ Կ․ Կլաուսը (1844), բնածին պլատինի մաքրման մնացորդներում։ Անվանել են ի պատիվ Ռուսաստանի։ Ռութենիում տարրի անվանումը առաջարկել է Գ. Վ. Օզաննի կողմից 1828 թվականին։

4-րդ տարր`Eu Եվրոպիում

Հայտնաբերել են Կուրկուսը և Լեկոկ դե Բուաբոդրան։ 1896 թվականին Դեմարսը տարրում հայտնաբերել է սպեկտրալ գծեր, իսկ 1901 թվականին կարողացավ առանձնացնել տարրը, նկարագրեց և տվեց նրան անվանում՝ ի պատիվ Եվրոպայի:

5-րդ տարր`Bi Բիսմութ

Բիսմութը հայտնի էր դեռևս 15-16-րդ դարերում, սակայն դիտվում էր իբրև կապարի, անագի, ծարիրիտարատեսակը։ Միայն 18-րդ դարի կեսերին ճանաչվեց իբրև ինքնուրույն մետաղ։ Առաջին հիշատակումը բիսմութի մասին եղել է 1546 թվականին, գերմանացի հանքաբան և մետալուրգ Գեորգիուսա Ագրիկոլի աշխատանքներում: 1739 թվականին գերմանացի քիմիկոս Ի. Գ. Պոտտոմը հայտնաբերել է, որ բիսմութը այնուամենայնիվ հանդիսանում է առանձին քիմիական տարր։ 80 տարի անց շվեդ քիմիկոս Բերցելյուսը առաջինը քիմիական նոմենկլատուրայում տվեց տարրի բանաձևը՝ Bi: Ենթադրվում է, որ տարրի անվանումը ծագել է գերմաներեն ՝ weisse Masse — «սպիտակ զանգված» բառերից:

6-րդ տարր`Fe Երկաթ

Կա մի քանի տարբերակներ նաև բալթո-սլավոնական բառերի ստուգաբանությունում։ Դրանցից մեկը կապվում է հունարեն բառի՝ χαλκός հետ, որը նշանակում է երկաթ ու պղինձ: Համաձայն մի ուրիշ վարկածի *želězo բառը *žely նշանակում է «կրիա» և *glazъ-«ժայռ», ընդհանուր անվամբ «քար»։ Ռոմանական լեզուներում շարունակվում է լատ.՝ ferrum ։ Լատրներենում՝ ferrum (< *ferzom), ամենայն հավանականությամբ, վերցված է որոշ արևելյան լեզուներից, երևի փյունիկյան լեզուներից։ Բնական երկաթի կարբոնատի անվանումը գալիս է լատ.՝ sidereus — աստղ բառից, իսկապես, առաջին անգամ երկաթը հայտնվելով մարդու ձեռքին ունեցել է երկնաքարային ծագում։ Հնարավոր է նաև որ այդ համընկնումը պատհական չի եղել։ Մասնավորապես, հունարենում բառը նշանակում սիդերիտ (σίδηρος) երկաթի համար և լատիներենից sidus, «աստղ» բառից։

7-րդ տարր`Y Իտրիում

1794 թվականին ֆին քիմիկոս Յոհանը իտտերբիտ հանքանյութից օքսիդը, որը նա անվանեց իտրիում։ 1843թվականին Կ. Գ. Մոսանդերը ապացուցեց, որ այս օքսիդը իսկապես իտրիումի օքսիդի, էրբիումի և տերբիումի խառնուրդն է, և այդ խառնուրդից առանձնացրեց Y2O3-ը։

8-րդ տարր`Sn Անագ

Կոնկրետ հայտնի չէ, թե մարդն առաջին անգամ երբ է ծանոթացել անագի հետ։ Անագը և դրա համաձուլվածքները հայտնի են մարդկությանը հնագույն ժամանակներից։ Անագի մասին հիշատակվում է Հին Կտակարանի նախնական գրքերում։ Անագի և պղնձի համաձուլվածքները, այսպես կոչված անագե բրոնզները, ենթադրվում է, որ օգտագործվել են մեր թվարկությունից առաջ ավելի քան 4000 տարի առաջ։ Իսկ հենց անագ մետաղի հետ մարդը ծանոթացել է շատ ավելի ուշ՝ մեր թվարկության 800-ականներին։ Մաքուր անագից հնում պատրաստում էին սպասք և զարդեր, լայն կիրառություն ունեին բրոնզե իրերը։ Լատ.՝ «Stannum» նախկինում նշանակել է արծաթի և կապարի ձուլվածք։ Մի շարք սլավոնական լեզուներում կապարն են անվանել «արճիճ»։

9-րդ տարր`I Յոդ

Յոդը աոաջին անգամ ստացել է ֆրանսիացի քիմիկոս Բ․ Կուրտուան՝ ծովային ջրիմուռներից։ Տարրի անվանումը առաջարկել է Գեյ Լուսյակը, այն ծագել է հին հուն․՝ ἰώδης — «մանուշակագույն» բառից, որը կապված է տարրի գույնի հետ։ Բժշկության և կենսաբանության մեջ այս տարրը սովորաբար անվանում են յոդ:

10-րդ տարր`Hg Սնդիկ

Բնածին սնդիկը հայտնի է շատ վաղ ժամանակներից մ․ թ․ ա․ 2-րդ հազարամյակ, Հնդկաստան, Միջագետք, Չինաստան, Եգիպտոս։ Նախկինում սնդիկը համարվում էր հեղուկ արծաթ` հին հուն․՝ ὕδωρ «ջուր» և ἄργυρος «արծաթ», որտեղից էլ նրա լատիներեն անվանումը։ Սնդիկ բառի ծագումը հայերենում ապացուցված չէ, հավանորեն առաջացել է ցնդել բառից, որի առանձին չգործածվող արմատը՝ ցունդ, նշանակում է սփռվել, ցայտմամբ ցրվել։

Նախագիծը` Սուսաննա Սահակյանի բլոգում:

Реклама
Рубрика: Անգլերեն ընտրություն, Թարգմանություններ

Աղվեսն ու հովազը. the fox and the leopard

Աղվեսն ու հովազը   the fox and the leopard

Աղվեսն ու հովազը վիճեցին, թե իրենցից ով է ավելի գեղեցիկ: Հովազը պարծեցավ իր նախշավոր մորթիով, բայց աղվեսը նրա պատասխանեց.

The fox and the leopard argued among themselves who was more beautiful. The leopard boasted with his figured fur, but fox say.

— Ես քեզանից շատ ավելի գեղեցիկ եմ, քանի որ ոչ թե մարմինս է նախշուն, այլ հոգիս էճարտար ու ճկուն:

-I more beautiful than you, because not my body is a pattern; my spirit flexible. 

Առակս ցուցանե, որ խելքի նրբությունը մարմնի գեղեցկությունից լավ է:

The story says; that delicacy of mind is more than body beauty.

Рубрика: Հայոց լեզու 7

Առակների վերլուծություն

  1. Կրիան և կարիճը
    Առակի ասելիքը այն էր, որ ամեն մեկը ունի իր բնույթը և ինչքան էլ մարդ փորձի այն փոխել`միևնույնն է չի ստացվի: Եվ չի կարելի մարդու անվստահելի լինելը համարել ստորություն, իսկ վստահելությունը` առավելություն:
  2. Աշխարհը և մենք
    Առակի ասելիքը նա է, որ ցանկացած մարդու գլխավոր թշնամին հենց ինքներս մենք ենք: Չկա ավելի վտանգավոր անձ, քան հենց ինքներս մենք:
Рубрика: Հայոց լեզու 7

Այրի կնոջ պատիժը…փոխադրություն

Մի այրի կին կար: Այդ այրի կինը տասը այծ ուներ և մեկ որդի: Ամեն օր որդին այծերին արոտ էր տանում և երեկոյան տուն վերադաձնում: Մայրը ամեն անգամ մի շերեփ ջուր էր լցնում կաթի վրա և փոխ տալիս հարևաններին:

-Մայրիկ, ինչու ես ամեն անգամ մի շերեփ ջուր լցնում կաթի մեջ,-մի օր հարցրեց որդին:

-Որպեսզի մեր կաթը շատ լինի և ձմռան պաշար ունենանք,-պատասխանեց մայը:

Մի օր էլ, երբ տղան արոտ էր տարել այծերին, ծնվեց մի փոքր ամպ, որից անձրև սկսեց գալ: Այդ անձրևը ժամանակի ընթացքում վերածվեց հեղեղի և սփրեց, գցեց ջուրը բոլոր այծերին: Որդին այդ օրը առավոտյան տուն վերադարձավ:

-Այդ ուր են այծերը,-հարցրեց մայրը:

-Մայրիկ հիշում ես, որ ամեն անգամ մի շերեփ ջուր էիր լցնում կաթի մեջ: Այսօր էլ այդ ջուրը դարձավ հեղեղ և տարավ, գցեց մեր այծերին գետը:

Առակի իմաստը նա էր, որ ցանցկացած խառդախություն, խաբեություն մի օր էլ փորձանքի կերպարով կվերադառնա ձեզ:

Рубрика: Երկրաչափություն 7

Առաջադրանքները՝ Գ․Վ․ Աղեկյանի խնդրագրքից

 54.54

54 պատ

55.55

55

56.ջւ

57.57

57 պատ

58.58

58 երկր պատ

59. 59

59 պատ

60. 60.PNG

60 պատ

61.61

62.62

63.63

Պատ.`65

64.64

65.65

66.66

Պատ.`այո, հավասար են, ըստ 1-ին հայտանիշի: 

67.67

Պատ.`այո, հավասար են, ըստ 1-ին հայտանիշի: 

68.68

Պատ.`այո, հավասար են, ըստ 1-ին հայտանաշի: 

69.69.PNG

նկ 69

Պատ.` այո, հավասար են:

70.70

Պատ.`այո, հավասար են: 

71. 

71

71 պատ

72.72

72 պատ

74. 74

74 պատ

75. 75

Рубрика: Վահան Տերյան

Մոռանալ. Վահան Տերյան

Մոռանա՜լ, մոռանա՜լ ամեն ինչ,
Ամենին մոռանալ.
Չսիրել, չխորհել, չափսոսալ —
Հեռանա՜լ…
Այս տանջող, այս ճնշող ցավի մեջ,
Գիշերում այս անշող
Արդյոք կա՞ իրիկվա մոռացման,
Մոռացման ոսկե շող…
Մի վայրկյան ամենից հեռանալ,
Ամենին մոռանալ.—
Խավարում, ցավերում քարանալ
Մեն-միայն…
Մոռանալ, մոռանալ ամեն ինչ,
Ամենին մոռանա՜լ…
Չսիրել, չտենչալ, չկանչել,
Հեռանալ…

Рубрика: Եղիշե Չարենց

Ո՞վ կհանդիպի, ո՞վ կբարևի…

Ո՞վ կհանդիպի, ո՞վ կբարևի,
Ու՞մ հոգեհամբույր խոսքը կլսեմ:
Ու՞մ ուրախացած դեմքը կարեւի՝
Բարեկամական հրճվանքով վսեմ: Ո՞վ կհամբուրի, ո՞վ կհեկեկա,
Ո՞վ կհիանա անսուտ հրճվանքով:
գուցե աշխարհում, դուրսը մեկը կա,
Որ ապրում է իմ անուրախ կյանքով: Գուցե իմ սրտում, երգերում իմ մութ,
Խոսքերում՝ ասված իմ հոգու մասին –
Հեռավոր մեկի անրջանքն եմ սուտ՝
Նետված աշխարհի անսուտ երազին: Գուցե՝ ապրելով նրա երազում՝
Երգում եմ նրա տագնապները խոր –
Եվ թվում է ինձ աշխարհի մուժում,
Որ ի՛նձ եմ երգում, կյանքս մենավոր: –
– Ողջո՜ւյն քեզ, անհայտ, անծանոթ ընկեր,
Խաղաղությո՜ւն քեզ, հեռավոր եղբայր.
– Ողջո՜ւյն ձեզ վաղվա չծնված կյանքեր:
– Ես՝ եղբայրորեն ու մտերմաբար՝
Ողջունում եմ ձեզ անցած խավարի
Իմաստուն, տխուր ժպիտով բարի …

Рубрика: Պատմություն 7

Պատմություն դաս. աշ.

  1. Վերլուծեք «Հերետիկոսություն» և «Հավատաքննություն» երևույթները;
  2. Շարադրեք Եվրոպայի զարգացած միջնադարի կրոնական գործիչների և գիտնականների համեմատական բնութագրերը;
  3. Առանձնացրեք 7-րդ դասարանի «Համաշխարհային պատմություն» ուսումնական ձեռնարկի ներքոնշյալ էջերի կարևոր, երկրորդական և ավելորդ հատվածները: Պատասխանը հարկ է հիմնավորել:

Աղբյուր` Համաշխարհային պատմություն, 7-րդ դասարան, էջ 61-69

Рубрика: Գրականություն 7

Բան ունեմ ասելու: Մաս 2-րդ: Վիլյամ Սարոյան

  1. Քննարկեք երիտասարդի խոսքը:
  2. Գրեք ձեր խոսքը ուղղված երիտասարդին:

Երիտասարդը շատ ճիշտ էր: Չի կարելի երեխաներին հարցնել իրենց երազանքների մասին և միաժամանակ նաև չանել դրանք: Չէ որ երեխաները հավատում են Ձմեռ Պապիկին, իսկ նա նրանց իրենց երազանքները կատարելու փոխարեն միայն տալիս է այն ինչը նրանք չեն ցանկանում: Դրա փոխարեն կարելի էր երեխաներին սովորեցնել տալ, այլ ոչ թե ստանալ: Չէ որ ըստ երիտասարդի խոսքերի մենք բոլորս էլ մի միլյոնատերեր ենք և հաստատ կարող եմ ասել, կարող ենք մի փոքրիկ մեր միլիոններից տալ մյուսներին ուրախության տեսքով, երջանկության տեսքով, ժպիտի տեսքով: Դա էր ուզում երիտասարդը, որպեսզի երեխաները լինեն երջանիկ, այլ ոչ թե տխրեն չկատարված երազաքնրի պատճառով:

ՁՄԵՌ  ՊԱՊ
Հը՞, ի՞նչ է:

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
(Ավելի մոտիկից)
Ամեն մեկին`  հերթով, Ձմեռ պապ: Նրանք չեն ստանում իրենց   ուզածը:  Ջոն հեծանիվ է ուզում:

ՁԱՅՆԵՐ
Ո՞վ է այս մարդը: Խմա՞ծ է: Ի՞նչ է պատահել:

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
Ջոյին տվեք իր հեծանիվը: Ալիսին տվեք իր կարմիր համազգեստը և չմուշկները: Մի րոպե´, երեխանե´ր: Մի  րոպե´,  Ձմեռ պապ:  Բան  ունեմ  ասելու:

ՈՍՏԻԿԱՆ
(Իջնելով շարքերի միջով)
Տեղիցդ  չշարժվե´ս,  երիտասա´րդ:

ԵՐԻՏԱՍԱՐԴ
Լսե´ք, պարո´ն  ոստիկան: Նա չի տալիս նրանց ուզածը: Читать далее «Բան ունեմ ասելու: Մաս 2-րդ: Վիլյամ Սարոյան»

Рубрика: English 7

My school…

Now I want to speak about my school, because many readers of my blog didn’t know where i’m study and how. Ok let’s go.

I’m study at Mkhitar Sebastatsi Educational Complex in 7th class. In my school study only with coputers. Thats more interesing and easy to study at that school. We have blogs where we puplic all that we do in this or another day. My parents can see my work in all days and hours. But not only parents. My blog and my work can see all of us. Our school haven’t any bells and when our lesson is over we only look at clock nobody or somethink can’t say to us when my lesson is over. For next I want to say that in my school we wear what we want. We haven’t any forms for wear. We can bee freinds with our teachers. They will be our freands and in lessons, and after lessons… They can help us everywhere. We have special lessons when all of us go to the one of all subjects. For ex. I go to english, my friends go to Italian, French, Persian, Turkish, Georgian and other. In sports class we go to that sport what we want. For ex. I go to basketball, some of my friedns go to football and others.. I love my school very much and I think that my school is best school for me!