Рубрика: Մայրենի 2016 Սեպտեմբեր ամիս

Սեպտեմբերի 1-4 դաս. տնային աշխատանք

Սեպտեմբերի 1-4

Առցանց դաս

Սիրելի 4- 5-րդցի, առաջարկում ենք մասնակցել այս առցանց դասին: Մասնակցելով կիմանաս, թե որն է հայերենի առաջին նախադասությունը, և թող այն դառնա քո այս ուսումնական տարվա մեկնարկը:

Ճանաչել զիմաստութիւն եւ զխրատ, իմանալ զբանս հանճարոյ:

 Կարդա այսպես.

զիմաստութիւն — զիմաստություն
զխրատ — ըզխրատ
զբանս — ըզբանըս
հանճարոյ — հանճարո

 Բառարան

զիմաստութիւն — իմաստությունը
 զխրատ — խրատը
բան — խոսք
զբանս — խոսքերը

 Հարց և առաջադրանք

Նկատեցի՞ր` ինչպես է կարդացվում զ մասնիկը (նախդիրը) բաղաձայնից առաջ:

Զ մասնիկը կարդացվում է (նախդիրը) բաղաձայնից առաջ:

Նախադասությունը գրավոր փոխադրիր:

Ճանաչել իմաստություն և խրատը, իմանալ հանճարի խոսքերը:

Հ.Գ. Չմոռանաս աշխատել բլոգում:

Աղբյուրը՝ Սուսան Մարկոսյան «Գրաբար»

2. Յուրաքանչյուր տառախմբի հնչյունները վերադասավորիր այնպես, որ բառ ստանաս.

Գրանեձ, նումե, ատնկա, անեծր,

Սե, ահուրտս, մե, նաջ, սե, ահուրտս,

Վոծ, րաբթույնու, նշրհոք ու եսր,

Խոճ ապրևգ մե ռաել երվուտս:

Գրանեձ-գանձեր, նումե-ունեմ, ատնկա-անտակ, անեծր-անծեր,

Սե-ես, ահուրտս-հարուստ, մե-եմ, նաջ-ջան, սե-ես, 

Վոծ-ծով, րաբթույնու-բարություն, նշրհոք ու եսր-շնորք ու սեր,

Խոճ-ճոխ, ապրևգ-պարգև, մե-եմ, ռաել-առել, երվուտս-վերուստ:

  • Իսկ հիմա… Ուշադիր կարդա ստացված քառատողը: Գիտես՝ ով է գրել և որ բանաստեղծության առաջին քառատողն է: Սովորիր անգիր:
  • Համացանցի օգնությամբ գտիր բանաստեղծությունը, տեղադրիր քո բլոգում և մի քանի անգամ կարդա:Գանձեր ունեմ անտա՜կ, անծե՜ր,
    Ես հարուստ եմ, ջա՜ն, ես հարուստ
    Ծով բարություն, շընորհք ու սեր
    Ճոխ պարգև եմ առել վերուստ։Անհուն հանքը իմ գանձերի,
    Սիրտս է առատ, լեն ու ազատ.
    Ինչքան էլ որ բաշխեմ ձըրի—
    Սերն անվերջ է, բարին՝ անհատ։

    Երկյուղ չունեմ, ահ չունեմ ես

    Գողից, չարից, չար փորձանքից,
    Աշխարհքով մին՝ ահա էսպես
    Շաղ եմ տալիս իմ բարձունքից։

    Ես հարուստ եմ, ես բախտավոր
    Իմ ծընընդյան պայծառ օրեն,

    Էլ աշխարհ չեմ գալու հո նոր,
    Իր տրվածն եմ տալիս իրեն։

  • Պատմիր բանաստեղծությունը /գրավոր/:                                                                                            գանձեր ունեմ անծեր: Ջան հարուստ եմ ես: շատ բարություն, շնոր, սեր: Շատ պարգև եմ ստացել ես:                                                                                                                                               Գանձեր ունեմ շատ ու շատ                                                                                                                    հարուստ եմ ես,                                                                                                                                 շատ բարություն ունեմ, շնորք ու սեր                                                                                                  շատ պարգև եմ ստացել Աստծուց:                                                                                                                                                                                                                                                                                Մեծ պահեստը իմ գանձերի                                                                                                                   սիրտս է առատ, լայն ու ազատ                                                                                                              ինչքան էլ բաժանեմ ձրի                                                                                                                         Սերն անվերջ է, բարին միշտ:                                                                                                                                                                                                                                                                                         Վախ չունեմ, ահ չունեմ ես                                                                                                                       գողից էլ, չարից էլ, չար փորձանքից էլ                                                                                                անբողջ աշխարհքով` ահա այսպես                                                                                                        բաժանում եմ իմ բարձրունքից:                                                                                                                                                                                                                                                                                     Ես հարուստ եմ, բախտավոր եմ ես                                                                                                        իմ ծնված օրից,                                                                                                                                          էլ աշխարհ չեմ գալու ես                                                                                                                          վերադարձնում եմ իմ պարտքս:
  • Փորձիր վերաբերմունք արտահայտել բանաստեղծության վերաբերյալ /հավանեցիր, հեղինակի ապրելակերպը քեզ դուր եկավ, համոզեց…/

Հիշեցում՝ Հայոց լեզուն ունի 36 հնչյուն, 39 տառ:

Է—է /էկրան, էջ/, ե /սեր, դեղ/

Ո—օ /օրինակ, օր/, ո /կով, մորթի/

Առաջադրանքներ՝

Ա. Տեղադրիր համապատասխան հնչյուններ և ստացիր բառեր /փակագծերում տրված թիվը նշում է ստանալիք բառի առավելագույն քանակը/.

Եր+ /6/, փո+ /7/, աշ+ /8/, բա+ /9/

Կեր, երգ, երկյուղ, երեխա, երկինք, երկիր

Փող, փորել, փոս, փողոց, փոկ, փորձ, փոխնորդ

Աշխատանք,  աշխատել, աշխատավարձ, աշխարհ, քաշ, աշուղ, քաշել

բարձ, բարձր, բանան, բառ, բացել, բանտ, բանալի, բառակապաքցություն

Բ. Յուրաքանչյուր բառի սկզբին, ապա՝ վերջին կցիր մեկական հնչյուն և ստացիր երկու նոր բառ.

Մուր, վազ, տար, ական, շուն, այր, ավար:

Մուր-ամուր-մուրճ

վազ-ավազ-վազք

տար-օտար-տարի

ական-էական-ականջ

շուն-աշուն-շունչ

այր-վայր-այրի

ավար-խավար-ավարտ

Գ. Որոշիր բառերի հնչյունների և տառերի քանակը: Նկատի առ նաև արտասանվող, բայց չգրվող ը հնչյունը:

Օրորոց, եղինջ, հևիհև, օթևան, երկյուղ, երբեմն, սերկևիլ, պարգև, խխունջ, պատշգամբ, ճակնդեղ:

Օրօրոց-5տառ, 5  հնչյուն

եղինջ-5 տառ, 6 հնչյուն 

հևիհև-5 տառ, 7 հնչյուն 

օթևան-5 տառ, 6 հնչյուն

երկյուղ-6 տառ, 7 հնչյուն 

երբեմն-6 տառ, 8 հնչյուն 

սերկևիլ-7 տառ, 8 հնչյուն 

պարգև-5 տառ, 6 հնչյուն 

խխունջ-5 տառ, 6 հնչյուն 

պատշպամբ-8 տառ, 9 հնչյուն 

ճակնդեղ-7 տառ, 8 հնչյուն

Ձայնավոր հնչյուններն են՝ ա, է /ե/, ը, ի, ու, օ /ո/:

Ա. Գրիր բառեր, որոնց մեջ լինեն երկու կամ ավելի միայն ա կամ միայն օ /ո/ ձայնավորները.

Օրինակ՝ ավազան, բողբոջ:  մահճակալ, օրօրոց

Բ. Տեղադրիր համապատասխան ձայնավորներ և յուրաքանչյուր տարբերակում ստացիր երեքական բառ.

Ս+ր, թ+փ, ծ+ռ, թ+ք, +ր:

Սար, սուր, սեր 

թուփ, թափ, սեփ 

ծառ, ծոռ, ծուռ 

թեք, թոք, թուք

իր, օր, ար 

 

Գ. Գրիր ութական բառ, որոնց մեջ՝

  1. Նույն բաղաձայնը կրկնվի

2. Լինի երեք տարբեր ձայնավոր

3. Բառամիջում լինի երկու կից բաղաձայն:

Օրինակ՝ թաթ, իրավունք, խոճկոր:

  1. Օրօրոց, խիզախ, խխունջ, հևիհև, քնքուշ, բարբառ, կուսական, մրմունջ 
  2. Ակոսել, աղեկտուր, աղիողորմ, արգելանոց, աղավաղել, աղոթել, անգեղակոթ
  3. Երաշխավորել, երկնչել, երկչել, թշվառ, ժամերգություն, ժանտախտ, թանձրանալ: